Ερωτήσεις από το Πεζοδρόμιο
Σαφείς απαντήσεις με βάση τα στοιχεία στις πιο συχνές ερωτήσεις που κάνουν πεζοί, καθημερινοί μετακινούμενοι και αρχάριοι αστικοί παρατηρητές πουλιών για τα αστικά περιστέρια.
Γιατί τα περιστέρια κουνούν το κεφάλι όταν περπατούν;
Η ρυθμική κίνηση είναι αντανακλαστικό οπτοκινητικής σταθεροποίησης και όχι απλό τικ του λαιμού. Το περιστέρι κρατά το κεφάλι του εντελώς ακίνητο ως προς το έδαφος, ενώ το σώμα του προχωρά από κάτω. Έτσι τα μάτια λαμβάνουν μια σταθεροποιημένη ως προς την κίνηση εικόνα, για να εντοπίζουν μικροσκοπικούς σπόρους ή σκιές θηρευτών. Όταν ο λαιμός φτάσει στην πλήρη έκτασή του, το πουλί εκτινάσσει γρήγορα το κεφάλι προς τα εμπρός για να εστιάσει στο επόμενο σημείο.
Πού είναι όλα τα μικρά περιστέρια στις πόλεις;
Τα περιστέρια φωλιάζουν σε βράχους και τα νεοσσά τους εξαρτώνται από τους γονείς. Τα νεαρά περιστέρια (λεγόμενα squabs) παραμένουν κρυμμένα με ασφάλεια σε ψηλές, προστατευμένες αρχιτεκτονικές σχισμές, σε δοκούς γεφυρών και σε πύργους εκκλησιών, για τέσσερις έως πέντε εβδομάδες. Επειδή και οι δύο γονείς τα ταΐζουν με θρεπτικό «γάλα γούλας», τα squabs μεγαλώνουν ταχύτατα. Τη μέρα που τελικά πετούν και κατεβαίνουν στο επίπεδο του δρόμου, έχουν ήδη αναπτύξει πλήρη φτερά πτήσης και έχουν το μέγεθος των ενηλίκων.
Πώς πίνουν νερό τα περιστέρια χωρίς να σηκώνουν το κεφάλι;
Τα περισσότερα άγρια πτηνά πρέπει να βυθίσουν το ράμφος τους σε μια λακκούβα, να ρουφήξουν μια σταγόνα και να πετάξουν το κεφάλι προς τα πίσω, ώστε η βαρύτητα να κατεβάσει το νερό στον οισοφάγο. Τα περιστέρια και τα τρυγόνια διαθέτουν έναν ειδικό μυώδη φάρυγγα που λειτουργεί σαν καλαμάκι κενού, επιτρέποντάς τους να βυθίζουν συνεχώς το ράμφος τους και να τραβούν νερό προς τα πάνω, ενάντια στη βαρύτητα, μέσα σε δευτερόλεπτα. Είναι μια ζωτική προσαρμογή για γρήγορη ενυδάτωση σε πλατείες με πολλούς θηρευτές.
Γιατί τόσα αστικά περιστέρια λείπουν δάχτυλα ή κουτσαίνουν;
Αντίθετα με τη δημοφιλή πεποίθηση, αυτό σπάνια οφείλεται σε χημικά εγκαύματα ή σε παθογόνα τύπου λέπρας. Οφείλεται σχεδόν αποκλειστικά σε μηχανικό «stringfoot». Πεταμένα ανθρώπινα μαλλιά, κλωστή ραπτικής, συνθετικό νάιλον σπάγκο και ψαρόνημα στα πεζοδρόμια μπλέκονται γύρω από τα πόδια που περπατούν. Καθώς το πουλί κινείται, οι κλωστές σφίγγουν, πνίγουν την κυκλοφορία του αίματος, μέχρι τα δάχτυλα να νεκρωθούν και να αποκοπούν.
Μπορούν τα άγρια περιστέρια να μεταδώσουν επικίνδυνες ασθένειες σε απλούς πεζούς;
Τα επιδημιολογικά στοιχεία δείχνουν ότι ο κίνδυνος για την υγεία των καθημερινών πεζών που περνούν δίπλα σε αστικά περιστέρια είναι εξαιρετικά χαμηλός, συγκρίσιμος με τον κίνδυνο από οικόσιτα σκυλιά ή άγρια τραγουδιστά πουλιά κήπου. Ενώ τα ξερά κόπρανα σε κλειστές, μη αεριζόμενες σοφίτες μπορεί να φιλοξενούν μυκητιακά σπόρια, όπως το Histoplasma, οι περιστασιακές επαφές σε ανοιχτούς αστικούς δρόμους συνιστούν αμελητέο κίνδυνο μετάδοσης για υγιή άτομα.
Γιατί τα αστικά περιστέρια έχουν τόσα διαφορετικά χρώματα;
Τα βραχόβια περιστέρια (Columba livia) ήταν το πρώτο πτηνό που εξημέρωσαν οι άνθρωποι, πριν από πάνω από 5.000 χρόνια, στη Μεσοποταμία και την αρχαία Αίγυπτο, εκτρέφοντάς τα για τροφή, αγγελιαφορία και διακοσμητικό φτέρωμα. Τα σημερινά αστικά περιστέρια είναι άγριοι απόγονοι αυτών των αποδράσεων οικόσιτων γραμμών. Φέρουν ποικίλα γονίδια για μαύρο μελανισμό, κόκκινα σχέδια, λευκά ετερόχρωμα μπαλώματα και τα παραδοσιακά μπλε ραβδωτά χρώματα των προγόνων τους.
Πρέπει οι άνθρωποι να ταΐζουν ψωμί στα περιστέρια των πάρκων;
Το λευκό εμπορικό ψωμί παρέχει κενές θερμίδες, χωρίς σχεδόν καθόλου ζωτικές πρωτεΐνες, ασβέστιο ή βιταμίνες. Σε περίσσεια, το σάπιο ψωμί προκαλεί βακτηριακές εξάρσεις και προσελκύει ανεπιθύμητα τρωκτικά. Οι θεραπευτές της άγριας πανίδας συνιστούν, αν προσφέρεται τροφή, να είναι καθαροί ακατέργαστοι σπόροι, όπως κεχρί, θρυμματισμένο καλαμπόκι, κριθάρι ή ξερά αποφλοιωμένα αρακά, και ποτέ σε ποσότητες που διαταράσσουν τη φυσική αναζήτηση τροφής.
Πόσο ζουν τα αστικά περιστέρια;
Ενώ τα εκπαιδευμένα περιστέρια ταχυδρομείου σε προστατευμένα περιστερώνα μπορούν να ζήσουν 12 έως 15 χρόνια, το προσδόκιμο ζωής ενός άγριου αστικού περιστεριού είναι κατά μέσο όρο 2 έως 4 χρόνια. Η υψηλή θνησιμότητα οφείλεται στην κυκλοφορία οχημάτων, σε τραυματισμούς από συνθετικά υλικά, στο ψύχος του χειμώνα και στη θήρευση από πετρίτες, αστικούς γερακιούς και οικόσιτες γάτες.